Không sở hữu núi tuyết hay những vườn nho bạt ngàn như vùng Provence của Pháp, nhưng Khánh Hòa đang ghi dấu ấn mới với mô hình trồng nho công nghệ cao kết hợp du lịch sinh thái, mang đến cho du khách cảm giác như đang dạo chơi giữa những nông trại châu Âu hiện đại.
Những mùa nho ngọt lành từ công nghệ cao
Với điều kiện khí hậu khô nóng, nhiều nắng và đất phù sa pha cát – vùng đất phía Nam Khánh Hòa được đánh giá là lý tưởng để phát triển các giống nho ăn quả tươi. Tận dụng thế mạnh tự nhiên, nhiều nông hộ, trang trại ở các xã như Ninh Phước, Vĩnh Hải đã tiên phong áp dụng mô hình nông nghiệp công nghệ cao vào trồng nho.
Một trong những người đi đầu là ông Tống Minh Hải tại xã Ninh Phước. Trên diện tích khoảng 1ha, ông mạnh dạn đầu tư nhà màng, hệ thống tưới tự động, đồng thời ứng dụng quy trình VietGAP để canh tác 6 giống nho đặc sản như: hạ đen, ngón tay đen, mẫu đơn, nho xanh, hồng Nhật và passion. Không chỉ cho năng suất cao và chùm quả đẹp mắt, những giống nho này còn chinh phục du khách bởi hương vị ngọt thanh, mọng nước.
Không gian vườn nho của ông Hải được thiết kế bắt mắt với giàn nho leo cao, lối đi thoáng đãng giữa những hàng nho trĩu quả, tạo nên một bối cảnh cực kỳ hấp dẫn cho du khách tham quan, chụp ảnh và thưởng thức trái cây ngay tại chỗ.
Du khách như chị Nguyễn Thị Thanh Thảo từ Đồng Tháp lần đầu được tận mắt chứng kiến quy trình chăm sóc nho công nghệ cao, đã không giấu được sự ngạc nhiên: “Nhìn những chùm nho to mọng, treo kín giàn, tôi thực sự ngỡ như mình đang ở một trang trại nho nước ngoài.”
Làng nho Thái An – điểm dừng chân không thể bỏ qua
Cách không xa trung tâm thành phố, làng nho Thái An thuộc xã Vĩnh Hải từ lâu đã nổi tiếng là vùng trồng nho quy mô lớn với hơn 200ha. Những ngày tháng 6, tháng 7, khi nho vào mùa chín rộ, cả làng như khoác lên mình màu tím ngọt ngào, là điểm hẹn lý tưởng cho các tour du lịch sinh thái trải nghiệm.
Tại đây, du khách không chỉ được tận tay hái và thưởng thức nho chín mà còn được tham quan quy trình chế biến các sản phẩm nông sản độc đáo từ nho như: rượu vang, siro, mứt nho, nho sấy… Mỗi sản phẩm là một cách kể chuyện khác nhau về vùng đất và con người Khánh Hòa.
Ông Nguyễn Khắc Phòng, Giám đốc Hợp tác xã dịch vụ tổng hợp nông nghiệp Thái An, chia sẻ: “Chúng tôi đang vận động bà con mở rộng mô hình trồng nho trong nhà màng để đảm bảo chất lượng đồng đều và phục vụ du khách quanh năm. Từ làm nông, bà con giờ cũng làm du lịch, giới thiệu sản phẩm đến tay người tiêu dùng bằng cách gần gũi và hiệu quả nhất.”
Nghiên cứu giống nho mới – hướng đi bền vững cho du lịch nông nghiệp
Điểm sáng lớn trong phát triển du lịch nông nghiệp Khánh Hòa là việc kết hợp nghiên cứu khoa học với mô hình du lịch trải nghiệm. Tại Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển Nông nghiệp Nha Hố – đơn vị trực thuộc Bộ Nông nghiệp, nhiều giống nho mới như nho ngón tay đen không hạt, nho hồng NH01-102, nho đỏ NH01-16 đang được nghiên cứu và chuyển giao đến các hợp tác xã, hộ nông dân.
Viện cũng đã xây dựng quy trình canh tác chuẩn, đảm bảo các thủ tục bảo hộ giống và cung cấp cây đầu dòng cho sản xuất đại trà. Ông Phạm Trung Hiếu, Phó Viện trưởng, khẳng định: “Không chỉ đảm bảo năng suất, các giống nho mới còn được nghiên cứu kỹ lưỡng để phù hợp xu hướng tiêu dùng hiện đại và yêu cầu thẩm mỹ cao – yếu tố quan trọng để phát triển du lịch sinh thái gắn với nông nghiệp.”
Kết nối du lịch – nông nghiệp – công nghệ
Theo thống kê, Khánh Hòa hiện có hơn 1.000ha nho, là tỉnh có diện tích trồng nho lớn nhất cả nước, với sản lượng hàng năm đạt 26.000 – 28.000 tấn. Nhờ ứng dụng khoa học kỹ thuật, giá trị sản xuất nho hiện đã đạt từ 500 – 600 triệu đồng/ha/vụ, thậm chí lên đến 1 – 1,2 tỷ đồng/ha/năm với các giống chất lượng cao.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng cho biết, tỉnh sẽ tiếp tục điều chỉnh quy hoạch, mở rộng vùng trồng nho phù hợp thổ nhưỡng, đồng thời nhân rộng các mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị – từ trồng, thu hoạch đến chế biến và du lịch.
Mô hình trồng nho công nghệ cao kết hợp du lịch sinh thái đã và đang tạo ra hướng đi bền vững, vừa nâng cao thu nhập nông dân, vừa góp phần làm đa dạng hóa sản phẩm du lịch địa phương. Khi đến với những vườn nho ở phía Nam Khánh Hòa, du khách không chỉ đến để chụp ảnh, mà thực sự được sống trong câu chuyện của vùng đất, của người nông dân và của một hành trình phát triển nông nghiệp hiện đại.
