Giữa dòng chuyển động không ngừng của du lịch hiện đại, nơi tốc độ từng được coi là thước đo cho sự phát triển, một làn gió mới đang lặng lẽ len vào từng hành trình. Đó là du lịch xanh – không đơn thuần là xu hướng, mà đang trở thành lựa chọn có ý thức, thậm chí là tuyên ngôn sống của thế hệ du khách mới.
Từ việc chọn một chiếc túi vải thay vì túi nylon, dùng chai thủy tinh thay cho chai nhựa, đến việc tự nguyện trả thêm phí để bù đắp khí thải carbon – những hành vi tưởng chừng nhỏ nhặt ấy đang tạo nên những thay đổi lớn cho bức tranh du lịch Việt Nam.
Thức tỉnh từ những con số
Việt Nam mỗi năm thải ra khoảng 500 triệu tấn CO₂, trong đó ngành du lịch góp phần không nhỏ thông qua các hoạt động vận chuyển, lưu trú, tiêu dùng. TS Lương Quang Huy (Cục Biến đổi khí hậu) từng chỉ ra rằng: “Chỉ cần một gia đình bốn người bay từ Hà Nội vào TP.HCM rồi trở lại cũng đã để lại dấu chân carbon lên tới 2 tấn CO₂”. Một con số biết nói.
Không ít doanh nghiệp từng coi môi trường là vấn đề xa vời với hoạt động kinh doanh. Thế nhưng thực tế đang chứng minh điều ngược lại. Khách du lịch hiện đại, nhất là thế hệ trẻ, đang trở thành lực đẩy mạnh mẽ khiến doanh nghiệp buộc phải thay đổi.
Khi du khách đòi hỏi nhiều hơn những tấm ảnh đẹp
“Du khách không chỉ cần dịch vụ tốt, họ muốn biết hành trình mình đi có để lại tổn hại gì cho thiên nhiên hay không,” bà Nguyên Anh, CEO iVietnam Travel, chia sẻ. Với tư duy ấy, doanh nghiệp của bà đã cho ra đời mô hình “Net Zero Tour”, một khái niệm còn mới mẻ nhưng mang đầy thách thức.
Không còn là tour ghép, nghỉ dưỡng đơn thuần, du lịch kiểu mới này đi kèm với bảng tính khí thải, kế hoạch giảm phát thải bằng xe điện, đồ tái sử dụng, và đặc biệt là chương trình trồng cây gây rừng để “trả nợ môi trường” cho từng chuyến đi. Tour đắt hơn, nhưng nhiều khách sẵn lòng chi trả – không phải vì tiện ích, mà vì họ hiểu giá trị lâu dài mà mỗi chuyến đi xanh mang lại.
Thống kê từ Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc cho thấy, 83% du khách trên toàn cầu mong muốn đến những điểm đến xanh – sạch – lành. 75% sẵn sàng trả thêm tiền cho những sản phẩm được chứng nhận là bền vững. Điều đó cho thấy, thị hiếu du lịch đang thay đổi căn bản.
Không phải cứ trồng cây là gọi là xanh
Tuy nhiên, không phải nơi nào dán nhãn “du lịch xanh” cũng thực sự vận hành theo đúng tinh thần đó. Một số địa phương, đơn vị vẫn chọn cách “nhuộm xanh” hình thức: trưng vài chậu cây, ra thông báo hạn chế rác thải nhựa, rồi gắn thêm từ khóa xanh vào sản phẩm.
Sự hình thức này đang làm xói mòn niềm tin của du khách có trách nhiệm – những người sẵn sàng bỏ thêm tiền nhưng yêu cầu tính minh bạch và cam kết thật sự từ nhà cung cấp dịch vụ.
Bà Đỗ Thị Diệu Hạnh, Giám đốc Sở Du lịch Gia Lai mới, nhấn mạnh: “Xanh không thể chỉ là phong trào. Đó phải là một lộ trình được đầu tư, có tính toán, có cơ chế vận hành và nhất là phải đi kèm với trách nhiệm xã hội.” Ở những nơi như Pù Luông, Cù Lao Chàm, mô hình du lịch sinh thái bền vững đang tồn tại bằng chính lòng tin và sự nỗ lực tự thân – nhưng thiếu hẳn sự hỗ trợ từ chính sách trung ương.
Thay đổi từ nhận thức, không phải từ khẩu hiệu
Giới chuyên gia đồng thuận rằng để du lịch xanh thực sự lan rộng, cần bắt đầu từ một chiến lược quốc gia với khung pháp lý rõ ràng. Bộ tiêu chí đánh giá điểm đến xanh, tiêu chuẩn lưu trú bền vững hay ưu đãi thuế cho doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực này là những điều cần được hiện thực hóa nhanh hơn.
Hơn thế, xanh phải được “sống” trong chính cộng đồng làm du lịch. Người dân, từ người lái xe, chủ homestay đến người phục vụ, đều cần hiểu mình đang là một phần trong hành trình giữ gìn thiên nhiên – không chỉ cho du khách mà cho chính thế hệ mai sau.
Ở một góc khác, du lịch xanh không chỉ bảo vệ môi trường mà còn là cơ hội bảo tồn văn hóa. Các tour cộng đồng, homestay bản địa, sản phẩm thủ công truyền thống có thể sống lại nếu được lồng ghép khéo léo vào trải nghiệm du lịch có trách nhiệm.
Một hành trình dài, nhưng xứng đáng
Chuyển đổi sang du lịch xanh không dễ, nhưng rõ ràng là con đường cần đi nếu ngành du lịch Việt Nam muốn vươn xa, bền vững và giữ được sức hút trong một thế giới đang ngày càng tỉnh thức về môi trường.
Khi hành trình không chỉ là dịch chuyển mà còn là cam kết. Khi mỗi bước chân là một lựa chọn có trách nhiệm. Khi du khách bắt đầu đặt câu hỏi: “Tôi đang mang lại điều gì cho nơi mình đi qua?” – đó là lúc du lịch xanh không còn là câu chuyện viển vông, mà là một chuẩn mực mới của ngành công nghiệp không khói.
TRIPMAP.vn luôn đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và du khách trong hành trình phát triển du lịch bền vững. Nếu bạn cần tư vấn hoặc kết nối với những đơn vị tiên phong về du lịch xanh, hãy liên hệ với TRIPMAP để được hỗ trợ nhanh nhất từ các chuyên gia bản địa.
“TRIPMAP là bản đồ chỉ dẫn du lịch Việt Nam. Hỗ trợ, tư vấn và tìm kiếm nhà hàng, khách sạn, điểm lưu trú, các điểm thu hút du lịch từ thổ địa mỗi vùng miền. Xây dựng hiệp hội bảo vệ quyền lợi người du lịch Việt Nam, là kim chỉ nam cho người du lịch Việt.”
“TRIPMAP là trang thông tin tổng hợp, công cụ hỗ trợ, chỉ dẫn du lịch Việt Nam. Thông tin được cập nhật thường xuyên bởi người bản địa của mỗi khu vực. Người thổ địa trả lời, chỉ dẫn người du lịch thông qua hệ thống tin nhắn và điện thoại.”
